استاد علیرضا نادری - محقق حشره شناس و پروانه شناس

 

علیرضا نادری پروانه شناس و محقق

بخشی از سوابق کاری : اشتغال در دفتر موزه تاریخ طبیعی و ذخایر ژنتیکی ( سازمان حفاظت محیط زیست ) به عنوان مسئول بخش رده بندی بندپایان از سال 1380 - انجام بیش از 350 سفر میدانی به مناطق مختلف کشور جهت انجام مطالعات در زمینه طبیعت و بالاخص پروانه ها از سال 1370 - جمع آواری مجموعه ای کامل از پروانه های ایران شامل حدود 390 گونه ( کاملترین کلکسیون پروانه های ایران ) از لحاظ تنوع در ایران و جهان - توصیف و کشف بیش از 10 تاکسون جدید از پروانه ها و بیدها برای ایران و جهان - گزارش بیش از 14 گونه پروانه به عنوان رکورد جدید برای کشور - تدریس در موسسات طبیعت گردی ( 5 موسسه ) با عنوان درسی آشنایی با حشرات و پروانه های ایران از سال 1381 - مجری پروژه شناسایی فون پروانه های زاگرس مرکزی در همکاری با پروژه ملی حفاظت از عرصه های زیستی زاگرس مرکزی - مطالعه و بررسی بر روی مجموعه علمی پروانه های موزه تاریخ طبیعی مونیخ ، اشتوتگارت و کالسروهه آلمان - مشارکت در کتاب پروانه های ایران تالیف وازریک نظری - مشارکت فعال در پروژه بارکدینگ پروانه های ایران به عنوان اولین پروانه شناس ایران با دانشگاه آلبرتا در کانادا به سرپرستی پرفسور پاول هبرت - تهیه یک مجموعه شامل حدود 300 گونه از نرم تنان ، 100 گونه از خزندگان ، 1000 گونه از حشرات ایران و بیش از 1800 گونه پروانه ایرانی و خارجی - راهنما و سرپرستی تورهای طبیعت گردی داخلی و خارجی به منظور بازدید از جذابیت های دنیای حشرات در ایران از سال 1379

تالیفات : تالیف بیش از 11 مقاله علمی در نشریات معتبر حشره شناسی در خارج از کشور با نمایه ISI، تالیف جزوه شناخت حشرات و معرفی پروانه های ایران جهت تدریس در دوره آموزشی راهنمایان طبیعت گردی برای سازمان میراث فرهنگی و گردشگری، ارائه بیش از 11 مقاله در نشریات داخلی، تالیف اطلس پروانه های ایران ، سوریه ، عراق در همکاری با پروانه شناس اکراینی به زبان انگلیسی ( در حال انجام )، تالیف کتاب راهنمای صحرایی پروانه های ایران به زبان فارسی (در حال انجام)

سخنرانی ها : سخنرانی در کنگره های بین المللی پروانه شناسی در کشورهای آلمان و ترکیه در زمینه پروانه های ایران، سخنرانی در دومین همایش ملی اکوتوریسم در تهران، ارائه سخنرانی و مقاله در بیش از سه همایش و سمینار ملی در سطح کشور

عضویت در انجمن های تخصصی : عضویت در انجمن پروانه شناسی آمریکا طی سالهای (70-74)، عضویت در انجمن حشره شناسی ایران طی سالهای (70-76)، عضویت در انجمن پروانه شناسی اروپا از سال 1386، عضویت در سازمان نظام مهندسی کشاورزی از سال 1379، مشاوره در امور چندین پایان نامه کارشناسی ارشد و دکتری در داخل و خارج از کشور
 
استاد نادری از معدود افرادی در ایران است که روی پروانه های روزپرواز کار می کند. وی در سایت flicker تصاویر خود را آپلود می کند که بسیار زیبا و البته آموزنده هستند، تصاویری از پروانه ها که اکثراً شناسایی شده اند و البته تصاویری از طبیعت زیبای ایران.

ادامه نوشته

بزرگداشت استاد هوشنگ ضیایی-8

روایت «دنا ضیایی» از یک «پدر»

سبزپرس – گروه تشکل ها و رسانه: «دنا ضیایی» فرزند استاد هوشنگ ضیایی در مراسم بزرگداشت پدر، درباره استاد ضیایی سخنانی را بیان کرد.

به گزارش سبزپرس، دنا ضیایی که خود نیز در حوزه حیات وحش و آگاهی عمومی فعالیت دارد گفت: من همیشه احترام زیادی برای افرادی که به جبهه رفته اند و از مرز و بوم ما حفاظت کرده اند. من معتقدم که این افراد آدم هایی بسیار بزرگ و ارزشمند هستند. خیلی از این افراد بعد از اینکه جنگ به پایان رسید شهید و جانباز شدند. 
او ادامه داد: من همیشه می گویم پدر من در زمینه حیات وحش جانباز بالای 80 درصد است. اینقدر که در این زمینه زحمت کشیده است و واقعا تمام وجودش را برای مملکتش گذاشته است. 
دنا ضیایی گفت: من خیلی وقت ها از پدرم گله کرده ام که برای دانشجویانش بیشتر از ما که فرزندانش بودیم وقت گذاشته است. 
او افزود: ممکن بود در یخچال خانه ما میوه نبوده باشد، اما حتما در فریزر خانه ما مارمولک و خفاش برای شناسایی بوده است!
او در پایان خاطرنشان کرد: من همیشه پدرم را دوست داشته ام و دارم و به او افتخار می کنم. 
مراسم بزرگداشت استاد هوشنگ ضیایی، به پاس چند دهه تلاش برای حفاظت محیط زیست و طبیعت ایران شب گذشته (پنج شنبه 21 اردیبهشت) در فرهنگسرای ارسباران تهران برگزار شد. 

بزرگداشت استاد هوشنگ ضیایی-7

روایت «چراغی» از مردی که احترام به استاد را به شاگردان آموخت

سبزپرس – گروه تشکل ها و رسانه: «شهاب چراغی» دانش آموخته محیط زیست و کارشناس حیات وحش، در مراسم بزرگداشت استاد هوشنگ ضیایی، از فعالیت های استاد ضیایی از زمینه تشویق سازمان های مردمی فعال در حوزه حیات وحش و محیط زیست سخن گفت.

به گزارش سبزپرس، چراغی در ابتدای سخنان خود گفت: من به نمایندگی از طیف بزرگ چند هزار نفری از دانشجویان استاد ضیایی اینجا هستم و البته به نمایندگی از انجمن هایی که با تشویق ایشان تشکیل شده اند. 
او ادامه داد: خوب به خاطر دارم زمانی را که دانشجوی ترم یک دانشگاه بودم و سفری به شرق کشور داشتم و از آنجایی که کنجکاوی زیادی نسبت به طبیعت و حیات وحش داشتم، تعدادی نمونه جونده و خزنده جمع آوری کرده بودم و با خودم به دانشکده بردم. از چند نفر از استادان خواستم که به من کمک کنند تا گونه ها را شناسایی کنم. نمی خواستم فقط به کتاب یادگاری که پدرم برایم تهیه کرده بود و راهنمای پستانداران ایران نام داشت اکتفا کنم. 
چراغی گفت: یکی از استادان به من گفت که آقای هوشنگ ضیایی همین الان دارند از پله ها پایین می آیند. برای من خیلی خوشحال کننده بود که استاد نویسنده این کتاب روبروی من هستند. آنجا پرسیدم «چند نمونه جونده و خزنده گرفته ام، می توانید برای من شناسایی کنید؟» گفتند «خودت حدس می زنی چه چیزهایی هستند؟» گفتم «فکر می کنم چند گونه دوپا و آگاما و..» باشد. پرسیدند «الان همراهت هستند؟» گفتم بله و ایشان از من خواستم که همراهشان بروم. 
او افزود: ایشان مرا به کلاس درسشان بردند و از من خواستند که این گونه ها را برای بچه ها معرفی کنم. این کار برای من خیلی شوکه کننده بود چون من می خواستم سوال کنم اما حالا باید در کلاس دانشجویان سال های بالاتر، خودم توضیح می دادم. هرچه در مدت چهار، پنج سال از کتاب راهنمای پستانداران ایران آموخته بودم در آنجا مرا کمک کرد تا بتوانم توضیحات خودم را ارائه کنم. در نهایت استاد نمونه ها را از من گرفتند و توضیح کاملی ارائه کردند و به من گفتند که بمانم تا کلاس تمام شود. 
او خاطر تصریح کرد: بیقرار بودم که کلاس تمام شود تا بدانم با من چه کاری دارند. همانجا بود که دقیقا راه خودم را پیدا کردم و امروز بعد از گذشت 10 سال از آن روز، هنوز علاقه قلبی ام به ایشان کم نشده است. نه تنها در کلاس ایشان بسیار آموختم، بلکه در سفرهایی که به عرصه های طبیعی داشتیم، از گام برداشتن در طبیعت گرفته تا فعالیت های دیگر در عرصه های طبیعی از ایشان درس گرفتیم. 
این کارشناس حیات وحش گفت: در همان زمانی که شاگرد ایشان بودیم، مطلع شدم که به استاد پیشنهاد مدیریت پروژه یوزپلنگ شده است که ایشان نیز با ورود به این پروژه از همکاری با تشکل های زیست محیطی استقبال کردند. در سفرها و کارگاه هایی که پروژه برگزار می کرد به طرق مختلف مطالب را به بچه ها یاد می دادند. 
او افزود: این فعالیت ها ادامه داشت تا آنجایی که منابع مالی پروژه دیگر اجازه خیلی فعالیت ها را نمی داد. تا اینکه خانم دارایی و آقای کامیاب (از برنامه عمران ملل متحد) کمک های زیادی به سازمان های مردمی کردند و پروژه های توانمند سازی و آموزش جوامع محلی توسط سازمان های مردمی انجام شد. 
چراغی خاطر نشان کرد: هدف از این پروژه ها، آشناسازی جوامع محلی با ارزش های تنوع زیستی بود و اینکه در نهایت خود محیطبانان با جوامع محلی ارتباط داشته باشند و سازمان محیط زیست تنها به عنوان یک سازمان چماق به دست شناخته نشود و با مردم همکاری داشته باشد. این ایده ای بود که به ذهن مهندس ضیایی خطور کرد. 
او ادامه داد: کارهای آموزشی برای عموم مردم توسط محیطبانان، برای چند سال ادامه پیدا کرد و به خاطر دارم که آخرین روزهای این پروژه ها بود که یکبار آقای مهندس ضیایی با من تماس گرفتند که به توران بروم چون یک توله یوز توسط مردم محلی از یک قاچاقچی خریداری شده بود و آن را تحویل بگیرم. برای من مایه خوشحالی بود که بعد از چهار سال کار آموزشی مردم محلی این کار را انجام داده بودند. این همان یوزپلنگی است که با نام کوشکی، در استان خراسان شمالی نگهداری می شود. 
این کارشناس حیات وحش تصریح کرد: استاد ضیایی مشوق های جالبی برای بچه ها داشتند که از جمله آنها این بود که هروقت کار خوبی انجام می دادیم، ایشان ما را به دیدار استاد خودشان آقای «اسکندر فیروز» می بردند. من آنجا از استاد ضیایی آموختم که چگونه به استادان خودم احترام بگذارم چون ایشان بعد از چهل سال هنوز احترام ویژه ای برای آقای فیروز قائل بودند. 
او در پایان گفت: امیدوارم سایه ایشان و آقای فیروز همیشه بالای سر محیط زیست و طبیعت کشور باشد. 
مراسم بزرگداشت استاد هوشنگ ضیایی، به پاس چند دهه تلاش برای حفاظت محیط زیست و طبیعت ایران شب گذشته (پنج شنبه 21 اردیبهشت) در فرهنگسرای ارسباران تهران برگزار شد. 

بزرگداشت استاد هوشنگ ضیایی-6

روایت «جوکار» از یک رویاپرداز «اکوتوریسم»

سبزپرس – گروه تشکل ها و رسانه: «هومن جوکار» از کارشناسان نامدار حیات وحش ایران و مدیر فعلی پروژه بین المللی حفاظت از یوزپلنگ آسیایی در مراسم بزرگداشت استاد هوشنگ ضیایی به بیان نقش مهندس ضیایی در شکل گیری ایده اکوتوریسم در ایران پرداخت.

به گزارش سبزپرس، جوکار در ابتدای سخنان خود گفت: من به خاطر تشکر از استاد بزرگ خودم آقای مهندس ضیایی و ارادت 20 ساله ای که به ایشان دارم، اینجا حاضر شدم. اجازه بدهید از درون و از اعماق قلبم درباره ایشان صحبت کنم. 
او ادامه داد: به عنوان کسی که در ابتدای ورود به عرصه محیط زیست با ایشان آشنا شدم، می توانم بگویم که تاثیر زیادی از ایشان گرفتم. این تاثیر، همه اش تاثیر علمی نبوده چون می توانستم آن را از هرجای دیگری کسب کنم. اصولا تاثیر ایشان فقط علمی نیست. اگر دستاوردهای علمی و حفاظتی ایشان مطرح شد، می شود آنها را به شکل یک شغل نگاه کرد اما ایشان بسیار فراتر از این امر حرکت کرده اند. 
جوکار افزود: این فراتر حرکت کردنشان همیشه با ایجاد یک علاقه عجیب و واقعی نسبت به ارزش های این کشور بوده است. وقتی ایشان راجع به ایران و افتخار کردن به این کشور یاد می گرفتم، ایشان به من می آموختند که باید به اقوام احترام بگذارم تا بعد بتوانم بر پایه این احترام از آنها بخواهم که طبیعت را حفظ کنند. 
او تاکید کرد: فراتر از همه اینها، ایشان عشق ورزیدن را به همه ما آموخته اند. این مسئله حتی در زندگی خانوادگی ام تاثیر گذاشته است. این بسیار مهمتر از نقش یک استاد است که علم آموزی می کند. 
این کارشناس حیات وحش تصریح کرد: زمانی که ایشان ایده اکوتوریسم را در ذهنشان می پروراندند، به نظر همه ما رویاپردازی می آمد. اما ایشان با جدیت عجیبی این رویاها را دنبال می کردند. برحسب تصادف در جزیره کیش، که برای شناسایی گونه ها دعوت شده بودند، ایشان با فردی به نام «هومان نیکزاد» آشنا شدند که از جامعه توریسم آمده بودند. 
او ادامه داد: با الحاق این دو نفر، با تاسیس موسسه ای به نام «اکوتور ایران» این ایده شکل عملی به خود گرفت. این موسسه حدود 5-6 سال هزینه کرد و به همراهی بقیه متخصصان این رویا را به واقعیت تبدیل کرد. به خاطر دارم زمانی که برای ارائه ایده اکوتوریسم به سازمان میراث فرهنگی رفتیم، هیچ کس نمی دانست که این واژه یعنی چه. باهوش ترین آنها می گفت که «اکوتوریسم به تورهای اقتصادی می گویند، چون پیشوند اکو دارد»!
جوکار اظهار کرد: از ماشین هایی که 3-4 نفر را برای دیدن طبیعت به عرصه های طبیعی می برد، آغاز شد تا جایی که در عرض چند سال این مجموعه بیش از هزار نفر عضو پیدا کرد و اوایل هر هفته تماس می گرفتند که پایان هفته کجا باید رفت. 
او افزود: من فکر می کنم برای این برنامه ریزی و رویای اولیه زحمت زیادی کشیده شد و امروز میوه های آن ایده اولیه را در همین سالن می بینم. 
جوکار تصریح کرد: وقتی این ایده رشد کرد، ضرورت دیگری مشخص شد. نمی شد که این افراد را با طبیعت گردی آشنا کنیم و بعد رهایشان کنیم. به همین دلیل ایده ایجاد کلاس های طبیعت گردی و برگزاری کلاس های راهنمایان شکل گرفت. ما راهنمایانی می خواستیم که طبیعت را برای مردم تفسیر کند و همان ایده مهندس ضیایی که با علاقه مند شدن مردم، می توان انتظار حفظ طبیعت را از آنها داشت در آن وجود داشت. 
او ادامه داد: آقای مهندس ضیایی با جمع متخصصانی در آنجا بودند نشستند و طرح درس ها را نوشتند و این طرح درس ها به سازمان میراث فرهنگی ارائه شد و این رشته اکوتوریسم را در میراث فرهنگی جایگزین کردند و حالا صدها نفر از این رشته بیرون آمدند و در حال خدمت هستند. 
این کارشناس حیات وحش در پایان تاکید کرد: چیزی که ما لازم داریم، بیش از هر فن، تکنیک و دانشی این است که عاشق این مملکت باشیم و من فکر می کنم که آقای مهندس ضیایی این کار را خوب کردند و باز ایشان خواهش می کنم که «فرزند مرا عشق بیاموز و دگر هیچ...» 
مراسم بزرگداشت استاد یوزپلنگ آسیاییبه پاس چند دهه تلاش برای حفاظت محیط زیست و طبیعت ایران شب گذشته (پنج شنبه 21 اردیبهشت) در فرهنگسرای ارسباران تهران برگزار شد. 

بزرگداشت استاد هوشنگ ضیایی-5

روایت «اینانلو» از «یکی از سرمایه های ایران»

سبزپرس – گروه تشکل ها و رسانه: «محمد علی اینانلو» مستند ساز در مراسم بزرگداشت استاد هوشنگ ضیایی، او را یکی از سرمایه های ایران دانست.

به گزارش سبزپرس، اینانلو که موفق به حضور در این مراسم نشده بود با ارسال پیامی تصویری سخنان خود درباره استاد هوشنگ ضیایی را ارائه کرد. 
او در پیام تصویری خود گفت: به نظر من مهندس هوشنگ ضیایی جزء گونه های کمیاب و در حال انقراض است. کمیاب از بابت که دیگر نظیر او نیست و در حال انقراض است به این دلیل که جوان های بعد از نسل هوشنگ ضیایی کمتر به این عرصه آمدند. 
اینانلو تصریح کرد: حدود 40 سال قبل که ضیایی به این عرصه آمد و شروع به تحقیق راجع به محیط زیست کرد، آن زمان تقریبا می توانست در هر کاری که می خواست برود. آن زمان خیلی مد بود که همه بروند شرکت نفت استخدام بشوند و کمتر کسی به این فکر می افتاد که در محیط زیست استخدام شود. 
او ادامه داد: چون محیط زیست هم شناخته شده نبود و هم از نظر اقتصادی توجیهی نداشت و هم از نظر وجهه اجتماعی توجیه خاصی نداشت. اما بعدا هوشنگ ضیایی و هم نسلان او ثابت کردند که محیط زیست بسیار از نظر جایگاه ملی و بین المللی حائز اهمیت است. بعدا هم با تربیت خاصی که این نسل برای کار دارد، راه خود را در رشته اش که شناخت پستانداران ایران و جهان بود ادامه داد و یکی از نخبگان این رشته در سطح جهان شد.
این مستند ساز افزود: من اعتقاد دارم که به هوشنگ ضیایی نه به عنوان کارشناس پستانداران ایران و نه به عنوان نویسنده کتاب پستانداران ایران، بلکه به عنوان یکی از ثروت های این مملکت باید نگاه کرد. 
او در پایان گفت: من از جوانانی که این مراسم را برگزار می کنند، تقدیر می کنم ولی این وظیفه یک عده جوان، یک دانشگاه و یک سازمان غیردولتی نیست. حتی به نظر من فراتر از کل سازمان حفاظت محیط زیست است. یعنی کل ایران باید قدر هوشنگ ضیایی و هوشنگ ضیایی ها را بداند. اینها بی تردید سرمایه های این مملکت هستند. 
مراسم بزرگداشت استاد هوشنگ ضیایی، به پاس چند دهه تلاش برای  و طبیعت ایران شب گذشته (پنج شنبه 21 اردیبهشت) در فرهنگسرای ارسباران تهران برگزار شد. 

بزرگداشت استاد هوشنگ ضیایی-1

روایت «ایزدی» از مدیرکلی که یک تنه برای حفاظت «بمو» رفته بود

سبزپرس – گروه تشکل ها و رسانه: «بهمن ایزدی» فعال محیط زیست و عضو هیئت مدیره «کانون سبز فارس»، در مراسم «بزرگداشت استاد هوشنگ ضیایی» از تلاش های استاد ضیایی برای حفاظت محیط زیست در سال های پیش از انقلاب پرداخت.

به گزارش سبزپرس، ایزدی در این مراسم گفت: در اولین روزهایی که انقلاب اسلامی به پیروزی رسیده بود، برخی از مردم تصور می کردند که مناطق حفاظت شده و پارک های ملی که توسط دولت حفاظت می شوند، تنها به دولت تعلق دارند و به همین دلیل در همین روزها بود که عده ای برای تسویه حساب با دولت به داخل مناطق حفاظت شده و پارک های ملی می امدند و هرچه در توان داشتند برای شکار حیات وحش انجام می دادند. 
او ادامه داد: در آن سال ها ما و چند نفر از دوستان در شیراز تصمیم گرفتیم که به کمک محیطبانان و اداره کل محیط زیست برویم تا پارک ملی بمو از دسترس افراد ناآگاه دور بماند. 
این فعال محیط زیست گفت: متاسفانه ابعاد این تخریب ها و دست درازی ها به گونه ای بود که هر کس هر حیوانی را که می توانست شکار می کرد و با خود می برد. مثلا یکبار یکی از دوستان ما، کامیونی را پر از لاشه شکار دیده بود. حتی افراد به پاسگاه های محیطبانی حمله کرده بودند و برخی پاسگاه ها را تخریب کرده و خودروها و موتورسیکلت های محیطبانان را نیز به آتش کشیده بودند. 
او افزود: محیط بانان نیز از ترس جانشان، منطقه را ترک کرده بودند و هیچ یک در این شرایط در منطقه نمانده بود. 
به گفته ایزدی، در آن زمان جمعی از دوستداران محیط زیست برای حفاظت از زیستگاه ارزشمند «بمو»، خود را به پارک ملی بمو می رسانند 
ایزدی تصریح کرد: در بدو ورود به پارک ملی بمو به پاسگاه های محیط بانی رفتیم تا به محیطبانان و مسئولان پارک، حضور خودمان را اعلام کنیم و بگوییم که برای کمک به آنها آمده ایم اما در هیچ یک از محل ها و پاسگاه هایی که مراجعه کردیم، کسی را ندیدیم. 
او افزود: با این حال در آخرین جایی که در قلب پارک ملی مراجعه کردیم، یک نفر را دیدیم که تنها و مضطرب بود و وقتی با ما روبرو شد، ابتدا فکر می کرد که ما نیز برای شکار آمده ایم. بعد از اینکه خودمان را معرفی کردیم او نیز خودش را معرفی کرد و متوجه شدیم که او هوشنگ ضیایی، مدیر کل حفاظت محیط زیست استان فارس است که یک تنه و بدون کمک برای حفاظت از پارک ملی بمو آمده است. 
رئیس هیئت مدیره کانون سبز فارس خاطر نشان کرد: من تا آن زمان، آقای ضیایی را ندیده بودم و این اولین دیدار ما بود و از آنجا دوستی عمیق ما آغاز شد. 
او ادامه داد: مشاهده اینکه یک مدیرکل به تنهایی به پارک ملی بمو آمده تا از آن حفاظت کند، آن هم در شرایطی که حتی خطر جانی او را تهدید می کرد برای ما بسیار ارزشمند و دلگرم کننده بود و این مسئله ای است که باعث شد تا من عشق هوشنگ ضیایی عزیز به طبیعت را درک کنم. 
ایزدی در ادامه به تشریح دیگر فعالیت های هوشنگ ضیایی در سال های پیش از انقلاب پرداخت که تلاش برای گاز سوز کردن تاکسی های سطح شهر شیراز در سال 1356 و همچنین برگزار کردن دوره های آموزشی آشنایی با محیط زیست برای عشایر و جامعه حاشیه نشین زیستگاه های استان فارس، بخشی از این فعالیت ها بود. 
مراسم بزرگداشت استاد هوشنگ ضیایی، به پاس چند دهه تلاش برای حفاظت محیط زیست و طبیعت ایران شب گذشته (پنج شنبه 21 اردیبهشت) در فرهنگسرای ارسباران تهران برگزار شد. 

بزرگداشت استاد هوشنگ ضیایی-4

روایت استاد «وهاب زاده» از سوابق علمی یک دوست قدیمی

سبزپرس – گروه تشکل ها و رسانه: استاد «عبدالحسین وهاب زاده»، بوم شناس و مترجم نامدار کتب زیست محیطی در مراسم بزرگداشت استاد هوشنگ ضیایی به بیان سوابق علمی دوست قدیمی خود، مهندس ضیایی پرداخت.

به گزارش سبزپرس، استاد وهاب زاده پیش از آغاز سخنان خود درباره استاد ضیایی از زنده یاد «کامبیز بهرام سلطانی» یاد کرد و گفت: امروز بزرگداشت یکی از بزرگان محیط زیست است و من پیش از اینکه بخواهم درباره ایشان صحبت کنم، فکر می کنم شایسته است از بزرگی که به تازگی از میان ما رفته یادی شود. مهندس «کامبیز بهرام سلطانی»، کارشناس برجسته، آگاه، متعهد و دردمند این کشور که امروز بین ما نیست و به احترامش کلاه از سر بر می داریم. 
او درباره مهندس ضیایی گفت: علاقه داشتم که امروز از رابطه دوستی دیرینه خودم با آقای مهندس ضیایی صحبت کنم برای اینکه شاید در این جمع کمتر کسی باشد که رابطه دوستی اش با ایشان از من قدیمی تر باشد. من در سال 1344 با ایشان افتخار دوستی را دارم. ایشان همشاگردی دانشکده در کلاس بالاتر بودند و از آن موقع تا کنون 47 سال می گذرد. دوست داشتم از آن دوران و تاثیر آن دانشکده بر محیط زیست کشور و رشته محیط زیستی که در آن دوران وجود نداشت بگویم ولی امروز من را موظف کردند که درباره دستاوردهای پژوهشی و علمی مهندس ضیایی ارائه کنم. 
وهاب زاده تصریح کرد: نخست درباره کتاب پستانداران ایران بگویم که جایزه مهرگان علم را هم به خود اختصاص داده. این جایزه تنها جایزه علمی دولتی ما است که انجمن ناشران ارائه می کنند که بسیار جایزه ارزنده ای است. 
او گفت: چاپ اول کتاب در سال 1375 با 160 گونه و بعد در تجدید چاپ در سال 1390، تعداد گونه ها به 194 گونه رسیده و حاوی اطلاعات ارزشمندی برای دانشجویان و محیطبانان می تواند راهنمای خوبی باشد. 
به گفته وهاب زاده، اولین گزارش جوجه آوری درنای معمولی در مرز ایران و ترکیه، گزارش مشاهده دو کلونی درنای طناز برای اولین بار که در حاشیه رود ارس، گزارش مشاهده سه کلونی میش مرغ در آذربایجان غربی، شناسایی سنجاب «پیراحمد» برای اولین بار در ایران بخشی از فعالیت های مطالعاتی میدانی مهندس ضیایی است.  
شناسایی راکون در جنگل های طالش برای اولین بار در ایران، گزارشی از مرگ و میر 200 جبیر در جزیره فارور و بررسی علل آن، بررسی علل مرگ و میر پرندگان در جزایر دریاچه ارومیه، بررسی علل مرگ و میر لاکپشت ها در منطقه چابهار، بررسی مرگ و میر هزار کل و بز در پارک ملی کویر، بررسی علل مرگ و میر نوزادان گوزن زرد در «دشت ناز»، بررسی علل مرگ و میر دلفین ها در جاسک و شناسایی دو گونه جدید دلفین برای اولین بار و بیهوشی و معالجه پارک ملی کویر نیز از دیگر فعالیت های مطالعاتی – میدانی استاد ضیایی بود. 
این مترجم نامدار کتب زیست محیطی خاطر نشان کرد: اجرای برنامه های آموزشی برای محیطبانان و کارشناسان به دفعات توسط ایشان انجام شده است. زنده گیری و انتقال گوزن زرد به جزیره اشک و زنده گیری و انتقال 30 عدد آهو از جزیره خارک به جزیره کیش که امروز یکی از ذخیره های این حیوان برای ما است. 
او در پایان گفت: فهرست کارهای ایشان بسیار بیشتر از این ها است ولی آنچه را که در این وقت کوتاه می شد گفت، اینها بود. ضیایی مرد بزرگی در حوزه حیات وحش و محیط زیست ایران است و درخور این تجلیل و تشویق. من با احترام امیدوارم که سایه ایشان همیشه بالای سر ما باشد. 
مراسم بزرگداشت استاد هوشنگ ضیایی، به پاس چند دهه تلاش برای حفاظت محیط زیست و طبیعت ایران شب گذشته (پنج شنبه 21 اردیبهشت) در فرهنگسرای ارسباران تهران برگزار شد. 

بزرگداشت استاد هوشنگ ضیایی-3

روایت «علیزاده» از تلاش های یک معلم برای آموزش عمومی محیط زیست

سبزپرس – گروه تشکل ها و رسانه: «افشین علیزاده» استادیاد گروه محیط زیست دانشگاه تهران در مراسم بزرگداشت استاد هوشنگ ضیایی از فعالیت های استاد ضیایی در زمینه آموزش عمومی صحبت کرد.

به گزارش سبزپرس، علیزاده که از سال 1364 با استاد هوشنگ ضیایی سابقه آشنایی دارد، سخنان خود را با وضعیت پارک پردیسان تهران از گذشته تا امروز آغاز کرد و گفت: یکی از مظاهر محیط زیستی که تهرانی ها به عنوان مردمی که در ایران بیشترین فاصله را با طبیعت گرفته اند، پارک پردیسان است که با مصایب فراوان این زمین از دربار آن زمان گرفته شد و برای پارک حیات وحش اختصاص یافت. این پارک رها شده بود و طرح های آن اجرا نشد و هیچ شباهتی نیز به پارک طبیعت نداشت. 
او ادامه داد: از اطراف آن نیز سازمان ها و ارگان ها و افراد به محدوده پارک تعرض می کردند و حتی قسمتی در کنار پارک بود که انبار اوراق وسایل جنگی بود. اما حالا پارک پردیسان به شکلی درآمده که محلی برای گذران اوقات فراغت و ورزش مردم در آمده است. 
علیزاده افزود: چیزی که امروز به عنوان پارک پردیسان می شناسیم، با همت آقای مهندس ضیایی و نیروهایی که از سراسر ایران آمده بودند و مقاومت دربرابر تعرضات شکل گرفته است. 
او گفت: این نیروها، فنس کشی های بی دلیلی که انجام می شد و از بین می بردند و حدود پارک را حفظ می کردند. از طرف دیگر با درختکاری هایی که انجام می شد باعث می شدند تا جلوی تعرضات گرفته شود. 
این استادیار دانشگاه خاطر نشان کرد: از دیگر فعالیت های آموزشی که آقای مهندس ضیایی برای عموم مردم انجام می دادند، پارک ساعی بود که در اواخر دهه 1360 قسمتی از این پارک به صورت مامنی برای معتادان درآمده بود و شکایت همسایه ها را برانگیخته بود. 
او ادامه داد: با طرحی که آقای مهندس ضیایی ارائه کردند، این قسمت را به صورت پارک وحش درآوردند که بنده هم بیشترین ارتباط با ایشان را در همین قسمت داشتم و همکاری کردم. هدف این طرح آموزش عمومی مردم برای آشنایی با حیات وحش بود. 
علیزاده خاطر نشان کرد: ایشان جمله ای دارند که «اینطور نیست که می گویند آهو حیوان زیبایی است و گوشت خوشمزه ای دارد» و یا «هرکجا جغد هست، شوم است». این کار در پارک ساعی و دیگر قسمت های تهران مانند پارک ملت برای آشنایی مردم با حیوانات انجام شد. 
او گفت: در این نقاط، مردم از نزدیک حیوانات را می دیدند و محیطبانان زبده و یا افراد علاقه مند آموزش دیده، از نزدیک مردم را آموزش می دادند. 
علیزاده تصریح کرد: از دیگر فعالیت های استاد ضیایی، موزه حیات وحش دارآباد است که در ابتدا ساختمانی رها شده متعلق به یکی از افراد رژیم گذشته بود که به توصیه و با طرح ایشان این ساختمان به صورت موزه حیات وحش شامل حیوانات تاکسیدرمی شده، حیوانات زنده، مجموعه فرهنگی و امکانات رفاهی طراحی شده که هم اکنون فاز بعدی آن که بازسازی و توسعه مجموعه است در حال انجام است. 
مراسم بزرگداشت استاد هوشنگ ضیایی، به پاس چند دهه تلاش برای حفاظت محیط زیست و طبیعت ایران شب گذشته (پنج شنبه 21 اردیبهشت) در فرهنگسرای ارسباران تهران برگزار شد. 

بزرگداشت استاد هوشنگ ضیایی-2

روایت «کارگر» از کارشناس اخراج شده ای که برای نجات یک یوزپلنگ به کویر رفت

سبزپرس – گروه تشکل ها و رسانه: «رجبعلی کارگر» کارشناس اجرایی سازمان حفاظت محیط زیست که 36 سال سابقه خدمت در کارنامه دارد، در مراسم بزرگداشت استاد هوشنگ ضیایی، به بیان دستاوردهای علمی و اجرایی مهندس ضیایی پرداخت.

به گزارش سبزپرس، پیش از آغاز سخنرانی کارگر، «پرهام دیباج» مجری برنامه از او به عنوان «عموی بزرگ فعالان محیط زیست» یاد کرد.
کارگر که پیش از این و دوره های مختلف ریاست پارک های ملی «گلستان»، «تندوره»، «خجیر»، «سرخه حصار» و «لار» را بر عهده داشته است، سخنرانی خود را با سابقه تشکیل «گارد حفاظت محیط زیست» آغاز کرد و گفت: گارد حفاظت محیط زیست پیش از انقلاب از نادرترین تشکل های حفاظت محیط زیست نه تنها در ایران که در خاور میانه بود و پرسنل آن از محیطبانان و افسر شکاربانان تشکیل شده بودند. 
او افزود: وجه تمایز گارد محیط زیست ایران نسبت به سایر کشورها، حتی اروپا داشت، عشق تعهد و مسئولیت پذیری در این افراد بود. سازمان محیط زیست به وجود این افراد پایدار بود و پایدار خواهد بود. این افراد در آموزشکده عالی حفاظت محیط زیست آموزش می دیدند. اما این آموزشکده، دو سال قبل از انقلاب تعطیل شد که این مایه تاسف بود. 
کارگر خاطر نشان کرد: من در سال 58 رئیس پارک ملی گلستان بودم. در آن زمان جنگ گنبد بود و منطقه نیز زیر هجوم دامداران، متصرفان زمین، متخلفان شکار و قطع درختان بود. به طوری که وقتی وارد گلستان شدم، با پوست مرال کومه درست کرده بودند و من 12 جفت پای مرال جمع آوری کردم و با خودم به پایین انتقال دادم. در هر جایی شاخ قوچ اوریال و کل (بز کوهی) باقیمانده از شکار غیر مجاز وجود داشت و در هر دره ای گله های گوسفندهای اهلی با سگ های گله دیده می شد. تمام پاسگاه ها هم خالی از محیطبان بودند. 
او ادامه داد: در آن شرایط من کارآموز آقای ضیایی در شیراز بودم و از ایشان تقاضای کمک کردم. ایشان با کمال میل پذیرفتند و با تعدادی از کارشناسان سازمان به پارک تشریف آوردند و پارک را پیمایش کردیم. ما در یک روز پایش تنها 18 قوچ و میش دیدیم در صورتی که در سال 1355 تعداد 15 هزار قوچ و میش در گلستان بود. نه اینکه همه آنها از بین رفته باشند، بلکه نا امنی منطقه آنها را پراکنده کرده بود. 
او افزود: آقای ضیایی به تهران بازگشتند و تصمیم گرفتند که پارک ملی گلستان را به عنوان گل سرسبد خاورمیانه و یکی از آثار مهم طبیعی کشور و جهان را نجات دهیم. به این نتیجه رسیدیم که برگزاری دوره آموزش منطقه ای محیطبانان سراسر کشور است که در گلستان تشکیل شود. ضمن اینکه اعلام کنیم، پارک ملی گلستان صاحب دارد و از طرف دیگر برای محیطبانان روحیه ایجاد کنیم. همچنین می خواستیم محیطبانان آموزش دیده را به خوش ییلاق و میاندشت که در اطراف گلستان هستند، اعزام کنیم. بدون آنکه یک ریال اعتباری از سازمان برای تشکیل این کلاس ها در نظر گرفته شده باشند. 
این کارشناس با سابقه حفاظت محیط زیست تصریح کرد: 50 محیطبان از سراسر کشور جمع آوری شدند. حتی ما برای غذای محیطبانان، پول نداشتیم و چون در برناهم درسی آنها تاکسیدرمی و کالبد گشایی قرار داده بودیم، یک مرال، یک قوچ و یک کل را شکار کردیم که هم برای آموزش تاکسیدرمی مورد استفاده قرار دهیم و هم از گوشت آنها برای خوراک محیطبانان در مدت 40 روز استفاده کنیم. 
او افزود: گشت های شبانه که امروزه به کلی فراموش شده، در آن کلاس ها انجام می گرفت و تمام بزرگان سازمان مانند آقای مجنونیان و آقای دکتر کیابی و اقای ده بزرگی به صورت رایگان کلاس ها را اداره می کردند و مدیریتشان بر عهده آقای ضیایی بود. 
کارگر تصریح کرد: از امام جمعه شهرها دعوت می کردیم که بیایند و با محیطبانان ما آشنا شوند. چون تاثیرات امام جمعه ها در خطبه ها برای حفاظت مناطق بسیار موثر بود. روسای دادگاه را نیز دعوت می کردیم، چون آن زمان اصلا پرونده های شکار غیرمجاز را در دادگاه ها از ما نمی پذیرفتند. 
او ادامه داد: کلاس ها به شش دوره در چند سال تبدیل شد و صدها محیطبان آموزش دیدند و محیطبانانی که از استان ها می آمدند سفیرانی بودند که به استان های خودشان می رفتند و می گفتند که گارد حفاظت محیط زیست وجود دارد و می توانند کماکان مناطق چهارگانه را حفظ و حراست کند. 
کارگر گفت: همین باعث شد تا سازمان مجبور شود که بعد از 13 سال آموزشکده عالی محیط زیست که محل تربیت و پرورش محیطبانان زحمتکش بود، بازگشایی شود. در این زمینه آقای مهندس ضیایی واقعا به گردن سازمان، حیات وحش کشور و عرصه های طبیعی و زیستگاه ها حق دارند و این بزرگداشت بی دلیل نیست. 
او در بخش دیگری از سخنان خود گفت: در سال 70 من به پارک ملی خجیر و سرخه حصار آمدم و از آنجایی که مناطق استان تهران به دانشگاه نزدیک بود، این مناطق بهترین محل ها برای پرورش علاقه به محیط طبیعی بود. آقای دکتر صدوق مدیرکل ما بودند و فضا بسیار فراهم بود و دانشجویان را می پذیرفتیم. 
کارگر افزود: وقتی دانشجو وارد منطقه می شد، تجربه را از محیطبان می آموخت و علم را به محیطبان منتقل می کرد. یعنی آن فضای کاری محیطبان را تغییر می دادند تا آن محیطبان با علاقه معرفت بیشتری از منطقه حفاظت کند. ضمن اینکه ما اعتقاد داشتیم که حضور دانشجو در منطقه، ضامن سلامت محیطبان و امنیت منطقه است. چرا که متخلفان در فضای ساکت می توانند به حیات وحش نزدیک شوند. 
او ادامه داد: در 18 سالی که در استان تهران بودیم، شاید صدها دانشجو که بسیاری از آنها اینجا در این مراسم حضور دارند و بسیاری از آنها بهترین محققان و پژوهشگران و کارشناسان محیط زیست شده اند، با تشویق آقای مهندس ضیایی از مناطق بازدید کردند و به محیط طبیعی علاقه مند شدند. 
این کارشناس با سابقه محیط زیست اظهار داشت: از جمله کارهای دیگر آقای مهندس ضیایی، پیش قدم شدن برای درمان حیات وحش و بررسی بیماری در حیات وحش بود. در این مورد ما کس دیگری را نمی شناختیم که توان برخورد با این مسایل را داشته باشیم. 
او افزود: مثلا یوزپلنگی که در دهه 1370 در پارک ملی کویر بیمار شده بود. آقای دکتر صدوق که مدیرکل ما بودند، دستور دادند که من با آقای ضیایی تماس بگیرم. در همان زمان آقای ضیایی از سازمان حفاظت محیط زیست اخراج شده بودند. آقای دکتر صدوق دستور دادند تا  با مسئولیت خودم آقای ضیایی را به پارک ملی کویر و بالای سر پوزپلنگ ببرم. 
کارگر تصریح کرد: آقای ضیایی برای مسافرت خانوادگی بلیط هواپیما گرفته بود و ایشان بدون اینکه این مسئله را مطرح کنند، قبل از اینکه من به خانه ایشان برسیم، با کوله پشتی و وسایل بیهوشی آماده شده بودند تا ما به کویر برویم. ایشان یک هفته در پارک ملی کویر ماندند تا یوزپلنگ را مداوا کنند در صوررتی که او کسی بود که اخراج شده بود و با بی مهری با او برخورد شده بود. با این حال این تعهد را در خود می دیدند که این یوزپلنگ را مداوا کنند. 
مراسم بزرگداشت استاد هوشنگ ضیایی، به پاس چند دهه تلاش برای حفاظت محیط زیست و طبیعت ایران شب گذشته (پنج شنبه 21 اردیبهشت) در فرهنگسرای ارسباران تهران برگزار شد. 

شاگردان «ضیایی» از استاد قدردانی کردند

 

ترافیک چهره های محیط زیستی در «ارسباران»؛
شاگردان «ضیایی» از استاد قدردانی کردند

 

سبزپرس – گروه تشکل ها و رسانه: مراسم بزرگداشت استاد «هوشنگ ضیایی» شب گذشته با حضور جمع زیادی از استادان، پژوهشگران، فعالان و دانشجویان محیط زیست در فرهنگسرای ارسباران تهران برگزار شد.

به گزارش سبزپرس، در این مراسم که به همت و ابتکار جمعی از سازمان های مردمی فعال در حوزه محیط زیست برگزار شد، سخنرانان مختلف به بیان ابعاد شخصیتی و همچنین سوابق علمی و اجرایی استاد ضیایی پرداختند. 
«فلاحی» از موسسه آوای ارسباران سخنران ابتدایی این مراسم بود که با تشریح جایگاه طبیعت در ادبیات و هنر ایرانی سخنان خود را آغاز کرد. 
او همچنین، ضیایی را استادی تاثیرگذار در علاقه مندی افراد به طبیعت دانست که «شاگردانش، حالا خود در کسوت کارشناسان مجرب و استادان دانشگاه فعال هستند.» 
پس از فلاحی، «سعید فردوسی» از برنامه عمران ملل متحد به بیان شرح حال استاد ضیایی پرداخت. 
فردوسی که خود نیز در سال های پیشین معاونت سازمان حفاظت محیط زیست را بر عهده داشت تلاش های ضیایی چه در فعالیت های اجرایی و چه در فعالیت های علمی در حوزه حفاظت از طبیعت و حیات وحش از بارزترین فعالیت های انجام شده در ایران در این حوزه دانست. 
پس از او، «بهمن ایزدی» فعال محیط زیست و عضو هیئت مدیره «کانون سبز فارس» از خاطرات سال 1357 و تلاش های ضیایی برای حفاظت از پارک ملی بمو در اولین روزهای پیروزی انقلاب گفت. 
«رجبعلی کارگر» از مدیران با سابقه سازمان حفاظت محیط زیست که 36 سال در این سازمان مشغول به خدمت بوده است نیز به بیان سوابق اجرایی و فعالیت های استاد ضیایی در دوران های مختلف، خصوصا در توانمند سازی گارد حفاظت محیط زیست در سال های پس از انقلاب پرداخت. 
«افشین علیزاده» استادیار دانشگاه تهران از فعالیت های اجرایی استاد ضیایی در طراحی و اجرای پارک های شهری با هدف آموزش عمومی در زمینه طبیعت و حیات وحش پرداخت. 
«هومن جوکار» از کارشناسان با سابقه حیات وحش و اکوتوریسم نیز به تشریح نقش استاد ضیایی در گسترش اکوتوریسم در کشور پرداخت. 
«عبدالحسین وهاب زاده» استاد محیط زیست و مترجم نامدار کتاب های زیست محیطی درباره سوابق علمی استاد ضیایی سخنرانی کرد. 
«شهاب چراغی»، پرنده شناس و عضو موسسه طبیعت گردی تمدن زاگرس نیز درباره نقش استاد ضیایی در شکل گیری و تقویت تشکل های غیردولتی زیست محیطی در حوزه های تخصصی حیات وحش سخنرانی کرد. 
«محمد علی اینانلو» مستندساز نیز که موفق به حضور در این مراسم نشده بود، در پیامی تصویری استاد ضیایی را فردی بی همتا در حوزه حفاظت و پژوهش حیات وحش ایران دانست. 
در این مراسم همچنین نماهنگی از فعالیت های استاد ضیایی پخش شد که توسط «شهره لرستانی» بازیگر سینما ساخته شده بود و حاوی عکس ها و تصاویری از چند دهه فعالیت استاد ضیایی در راه حفاظت از محیط زیست و حیات وحش کشور بود. 
در این مراسم همچنین لوح یادبودی از طرف همکاران و شاگردان استاد ضیایی به وی تقدیم شد. 

 

از مهمترین ویژگی های مراسم دیروز، حضور جمع زیادی از چهره های فعال در حوزه حفاظت محیط زیست و همچنین استقبال پرشور علاقه مندان بود. به نحوی که با وجود گنجایش 295 نفری سالن فرهنگسرای ارسباران، بیش از 400 نفر در برنامه حضور داشتند. 

در این مراسم همچنین چهره هایی چون «محمد باقر صدوق» معاون سابق سازمان حفاظت محیط زیست، «فرهاد دبیری» مدیرکل سابق دفتر حقوقی سازمان حفاظت محیط زیست و از صاحب نظران حوزه حقوق محیط زیست، «عیسی کلانتری» وزیر اسبق کشاورزی، «برهان ریاضی» استاد دانشگاه در رشته محیط زیست، «هنریک مجنونیان» مولف بیش از 50 جلد کتاب تخصصی در حوزه محیط زیست، «علی ادهمی» پرنده شناس، «شیبانی» ناشر مجله شکار و طبیعت و دیگر صاحب نظران، پژوهشگران و فعالان این حوزه حضور داشتند. 

هوشنگ ضیایی، استاد نامدار حیات وحش، متولد 1322 در شهر کرمان است که علاوه بر تدریس در دانشگاه و موسسات آموزشی دیگر، سوابق اجرایی دولتی و غیردولتی زیادی از سال های پیش از انقلاب تا کنون در کارنامه دارد. 
او صاحب اثر ماندگار «راهنمای صحرایی پستانداران ایران» است که اولین بار در سال 1375 منتشر شد و ویرایش دوم آن در سال 1387 به چاپ رسید و پس از آن چند بار تجدید چاپ شد. 
هرچند که پیش از این کتاب، در سال های ابتدایی دهه 1360، دکتر «اسمعیل اعتماد» کتابی سه جلدی با نام «پستانداران ایران» را تالیف کرد، اما «راهنمای صحرایی پستانداران ایران» اولین کتاب تک جلدی به صورت راهنمای صحرایی در ایران برای شناسایی پستانداران بود که پس از انقلاب منتشر می شد.

مراسم بزرگداشت مهندس ضیایی/ 21 اردیبهشت فرهنگسرای ارسباران

 

ارسباران : مراسم بزرگداشت مهندس هوشنگ ضیایی 21 اردیبهشت۱۳۹۰ در فرهنگسرای ارسباران برگزار می شود .
این مراسم از ساعت 18 الی 21 در سالن اجتماعات فرهنگسرای ارسباران برپا خواهد بود . از تمامی دوستداران طبیعت و حیات وحش دعوت می شود که در این مراسم برای گرامی داشت استاد ارجمندمان حضور بهم رسانند .